Tavla, iki kişinin iki zar ve 15’er pulla oynadığı, pullarını rakibinden önce evine getirip toplamaya çalıştığın bir yarış oyunudur. Buradaki tavlayı indirmeden ve üye olmadan tarayıcında açıp hemen oynayabilirsin: bilgisayara karşı üç seviyede ya da aynı ekranda yanındaki arkadaşına karşı.
Bilgisayara karşı ya da arkadaşınla tavla oyna
Tavlayı burada bilgisayara karşı tek başına ya da aynı cihazda 2 kişilik oynayabilirsin; seçimi oyunun üstündeki Rakip düğmesinden yaparsın.
- Bilgisayar: Beyaz pullar senin, siyahlar bilgisayarın. Zorluğu Kolay, Normal ya da Zor olarak ayarlarsın. Kolay seviye arada bir gevşek hamle yapar, tavlayı yeni öğrenen biri için uygundur. Normal seviye her hamlede açıkta kalan pulun vurulma ihtimalini, kurduğu kapıları ve kalan yolu tartar. Zor seviye en iyi görünen birkaç hamleyi, senin atabileceğin 21 farklı zarın her birine karşı tek tek dener; bunu yenmek dikkat ister.
- Arkadaş: İki kişi aynı telefon, tablet ya da bilgisayardan sırayla oynar. Biri beyaz, biri siyah pulları alır; sıra kimdeyse zarı o atar. Hesap, bağlantı ya da davet gerekmez. İnternet üzerinden uzaktaki bir arkadaşla oynama yok; iki kişinin aynı ekranın başında olması gerekir.
Bilgisayar zarları önceden görmez: her turun zarı o tur, rastgele sayı üreteciyle atılır. Bir oyunda zarın nasıl “rastgele” seçildiğini RNG nedir yazısında anlattık. Maç seçeneğinden kaç puana oynayacağını seçersin: Tek oyun, 3 puan, 5 puan ya da 7 puan. Örneğin 5 puanda, oyunlardan aldığın puanlar toplanır ve 5’e ilk ulaşan maçı alır. Tek oyunda her oyunun puanı genel skora eklenir. Skorun oyundan oyuna saklanır. Sayfayı kapatıp yeniden açtığında yarım kalan oyun, seçtiğin seviyeyle birlikte kaldığı yerden sürer. Bitirmeden bıraktığın oyun skora yazılmaz.
Tavla nasıl dizilir?
Tahtada 24 hane (üçgen) vardır, ortadaki çubuk tahtayı ikiye böler. Her oyuncu haneleri kendi evinden başlayarak 1’den 24’e sayar; senin 1. hanen rakibin 24. hanesidir. Bu sitedeki oyunda beyazın evi sağ alttadır, yani beyaz için 1-6. haneler sağ alt çeyrekte durur.
Standart tavla dizilişi iki taraf için de aynıdır:
| Hane (kendi sayımına göre) | Pul | Beyaz için tahtadaki yeri |
|---|---|---|
| 24. hane | 2 | Sağ üst köşedeki en uç hane |
| 13. hane | 5 | Sol üst köşedeki en uç hane |
| 8. hane | 3 | Sol alt çeyrek, çubuktan sayınca ikinci hane |
| 6. hane | 5 | Sağ alt çeyrek, çubuğun hemen yanındaki hane |
| Toplam | 15 |
Siyah pullar bunun ayna görüntüsüne dizilir: 2’si sağ alt köşede, 5’i sol alt köşede, 3’ü sol üst çeyrekte çubuktan ikinci hanede, 5’i de sağ üst çeyrekte çubuğun yanında. Ezberlemenin kolay yolu “2-5-3-5” dizisidir: en uzaktaki iki pul rakibin evinde, beşli yığınlardan biri kendi evinde başlar.
Tavlada toplam 30 pul vardır, her oyuncuya 15. Oyunu açtığında pullar zaten yerlerinde gelir; bu tabloyu gerçek bir tahtayı kurarken kullanabilirsin.
Tavla nasıl oynanır?
Amaç, 15 pulunun hepsini evine sokup rakibinden önce toplamak. Beyaz pullar saat yönünün tersine gider: üst sırada sağdan sola, alt sırada soldan sağa, sağ alttaki eve doğru. Siyah pullar ters yönde ilerler.
İlk zarı kim atar?
Oyun başında iki taraf birer zar atar; eşit gelirse yeniden atılır. Büyük atan başlar ve ilk hamlesini bu iki zarla oynar. Ekranda “İlk zar” satırı iki tarafın attığı sayıyı gösterir, büyük olan başlamıştır.
Zarları oynamak
Zar at düğmesine dokun. Her zar ayrı bir hamledir: bir pulu zardaki sayı kadar ilerletir. İki zarı tek pulla art arda oynayabilir ya da iki ayrı pula bölebilirsin. Çift gelirse aynı sayıyı dört kez oynarsın.
Zar kullanma zorunludur. İki zarı da oynayabiliyorsan ikisini de oynamalısın. Yalnızca biri oynanabiliyorsa ve seçme şansın varsa büyük olanı oynarsın. Hiç oynanacak hamle yoksa sıra rakibe geçer.
Pul nereye konabilir?
Bir pul boş haneye, kendi pullarının olduğu haneye ya da rakibin tek pulunun durduğu haneye konabilir. Rakibin iki ya da daha fazla pulu olan hane kapalıdır, oraya konamazsın. Yan yana birkaç kapalı hane yaparsan rakibin arkadaki pulları geçemez hâle gelir; altı kapalı hane yan yana olursa hiçbir zarla aşılamaz.
Kırma ve kırık pul
Rakibin tek başına duran pulunun üstüne konarsan o pulu kırarsın; kırık pul ortadaki çubuğa gider. Kırık pulu olan oyuncu, başka hiçbir pulunu oynatmadan önce onu rakibin evinden yeniden oyuna sokmak zorundadır. Beyaz kırık pul sağ üst çeyreğe girer: zar 1 gelirse 24. haneye, 6 gelirse 19. haneye. Girilecek hane kapalıysa o zar kullanılamaz.
Toplama
15 pulunun hepsi evine (1-6. haneler) girince pulları dışarı çıkarmaya, yani toplamaya başlarsın. Zardaki sayı hangi haneyi gösteriyorsa oradan bir pul çıkar. Zar, en geride kalan pulundan daha büyükse o pulu çıkarabilirsin. Toplama sırasında pulun kırılıp ev dışına giderse, o pul eve dönmeden toplamaya devam edemezsin. 15 pulu ilk toplayan oyunu kazanır.
Ekranda nasıl oynanır?
Oynayabileceğin pullar sarı halkayla işaretlenir. Bir pula dokun; gidebileceği haneler yeşil noktayla parlar, sonra parlayan haneye dokun. Pul iki zarı arka arkaya kullanabiliyorsa doğrudan son haneye dokunabilirsin. Toplarken sağdaki kutu parlar, pulu çıkarmak için ona dokunursun. Hamlelerin bitince Tamam’a bas. Geri al o turdaki hamlelerini birer birer geri alır, İpucu iyi bir hamleyi gösterip ilk pulu seçer. Üstteki Kalan yol satırı iki tarafın da eve kaç hane uzakta olduğunu gösterir; düşük olan öndedir.
Tavla mars kaç puan?
Oyunu kazanan, kaybedenin durumuna göre puan alır:
| Sonuç | Ne zaman olur? | Puan |
|---|---|---|
| Tek oyun | Kaybeden en az bir pul topladı | 1 |
| Mars | Kaybeden hiç pul toplayamadı | 2 |
| Üçlü mars | Kaybeden hiç pul toplayamadı; üstelik kırık pulu var ya da kazananın evinde pulu kaldı | 3 |
Yani mars olmamak için tek bir pul toplaman yeter. Bu sürümde katlama zarı yoktur; puan yalnızca bu tabloya göre yazılır. 5 puanlık bir maçta bir üçlü mars, maçın yarısından fazlasını tek oyunda kazandırır.
Bir tavla oyunu kaç el sürer, mars ne sıklıkla olur?
Oyunun kendi kural koduyla, iki tarafı da Normal seviye bilgisayarın oynadığı 1.000 oyun oynattık:
| Ölçtüğümüz | Sonuç |
|---|---|
| Ortalama sıra sayısı (iki tarafın toplamı) | 53,8 |
| Oyunların %80’i | 42-69 sıra |
| En kısa / en uzun oyun | 31 / 108 sıra |
| Tek oyun (1 puan) | %80,9 |
| Mars (2 puan) | %16,4 |
| Üçlü mars (3 puan) | %2,7 |
| Oynanacak hamlesi olmayan zar | Sıraların %7,1’i |
| İlk zarı kazananın oyunu alması | %49,9 |
Kısacası her oyuncu bir oyunda 27 kez kadar zar atar ve aşağı yukarı her altı oyundan biri mars ya da üçlü marsla biter. İlk zarı kazanmak, iki eşit oyuncu arasında belirgin bir avantaj vermedi. Seviyeler arasındaki farkı da ölçtük: Normal seviye Kolay’a karşı 200 oyunun 181’ini, Zor seviye Normal’e karşı 300 oyunun 172’sini (%57) kazandı.
Nasıl ölçtük
Sayfadaki oyunun kural ve bilgisayar dosyasını bilgisayarda doğrudan çalıştırdık; ekrandaki oyunla aynı hamle kuralları, aynı zar üreteci. Zarlar sabit bir tohumla atıldı, böylece ölçüm tekrarlanabilir. “Sıra”, oynama hakkının bir taraftan öbürüne geçmesidir; hamlesi olmayan sıralar da sayıldı. Botlar insandan tutarlı oynar; bir insanla oynanan oyunda sayılar biraz değişebilir.
Tavla zar isimleri
Tavlada zarlar Farsça kökenli adlarla söylenir:
| Sayı | Adı |
|---|---|
| 1 | yek |
| 2 | dü |
| 3 | se |
| 4 | cihar |
| 5 | penç |
| 6 | şeş |
Çift gelen zarların ayrı adları vardır. En yaygın kullanılanlar şunlar:
| Zar | Adı |
|---|---|
| 1-1 | hep yek |
| 2-2 | dubara |
| 3-3 | dü se |
| 4-4 | dört cihar |
| 5-5 | dü beş |
| 6-6 | düşeş |
Farklı iki sayı gelince genelde iki ad yan yana söylenir; en bilineni 6-5 için “şeş beş”. Bölgeden bölgeye küçük söyleniş farkları olabilir.
Yeni başlayanlar için dört ipucu
- Tek pul bırakma, kapı yap. Aynı hanedeki iki pul güvendedir. 3-1 ya da 4-2 gibi zarlar, evinde ilk kapıları kurmak için birebirdir.
- Altı hane içindeki açık pula dikkat. Rakip puldan bir ila altı hane uzaktaki tek pul, tek zarla vurulabilir. Uzaktaki açık pul daha az risk taşır.
- Pullar birbirini geçtiyse hızlan. Kırılacak pul kalmadığında oyun düz bir yarışa döner. Kalan yol sayısına bak, gereksiz hamle yapmadan eve gel.
- İpucunu öğrenmek için kullan. Takıldığın konumda İpucu’ya basıp önerilen hamleyi kendi düşündüğünle karşılaştır. İpucu Normal seviyenin hesabıyla önerir.
Tavla çeşitleri: mahbusa ve gülbahar
Aynı tahta ve aynı zarlarla oynanan iki eski Türk oyunu daha burada. Mahbusa’da kırma yoktur; tek pulun üstüne konan onu hapseder. Gülbahar’da iki taraf aynı yöne gider ve tek bir pul haneyi tutmaya yeter. Zarsız bir masa oyunu istersen dama oyunu, dört kişilik bir zar oyunu istersen kızma birader da aynı şekilde arkadaşınla tek cihazda oynanır.
Pulları tahtaya ilk kez diziyorsan hane hane anlatılan tavla nasıl dizilir rehberine göz at.
Mars puanlarını ve düşeş, dubara gibi terimleri tavla mars ve terimler rehberinde, üç tavla oyununun farkını tavla çeşitleri rehberinde bulabilirsin.
Açılış hamleleri ve oyun planı için tavla taktikleri, hangi uzaklıktaki pulun ne sıklıkla vurulduğunu görmek için tavla zar olasılıkları, oyunun geçmişi için tavla tarihi yazılarına göz at.
Hangi zarla hangi kapının alındığını tavla kapı alma, pulları toplarken büyük zarın ne zaman kullanılacağını tavla toplama kuralları yazısında örnekle anlattık.
Sık sorulan sorular
Tavla nasıl dizilir, kaç pul var?
Tavlada 30 pul vardır, her oyuncuya 15 tane. Her oyuncu kendi sayımına göre 24. haneye 2, 13. haneye 5, 8. haneye 3 ve 6. haneye 5 pul koyar; rakip aynı dizilimi tahtanın öbür yarısına ayna gibi kurar.
Tavla mars kaç puan?
Mars 2 puandır ve kaybeden hiç pul toplayamadan oyun biterse olur. Kaybedenin üstelik kırık pulu varsa ya da kazananın evinde pulu kaldıysa üçlü mars olur ve 3 puan yazılır.
Tavla 2 kişilik ya da online arkadaşla oynanır mı?
Tavla burada aynı cihazda 2 kişilik oynanır. Rakip olarak Arkadaş'ı seçersen ikiniz aynı telefon ya da bilgisayardan sırayla oynarsınız, biri beyaz biri siyah pullarla. İnternet üzerinden uzaktaki bir arkadaşla oynama bu sitede yok.
Bu tavlada zar hilesi var mı, bilgisayar sıradaki zarı biliyor mu?
Hayır. Zarlar rastgele sayı üreteciyle her turun başında atılır ve bilgisayar yalnızca o turda gelen zarla oynar; sıradaki zarı bilmez. Zor seviye bile senin bir sonraki zarını tahmin etmez, atabileceğin 21 farklı zarın hepsini tek tek hesaba katar.
Tavlayı indirmem gerekir mi, internetsiz oynanır mı?
Hayır, indirmen gerekmez. Tavla tarayıcıda açılır; telefonda, tablette ve bilgisayarda çalışır. Uygulama yüklemen ya da üye olman gerekmez. Sayfa bir kez açıldıktan sonra internet kesilse de oyun sürer; ilk açılış için internet gerekir.
Tavla oynamak haram mı, kumar mı?
Dinî hüküm vermiyoruz; bu sorunun cevabını Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan (Alo 190) alabilirsin. Bu sayfadaki tavla kumar değildir: para, bahis ya da ödül yoktur, yalnızca eğlence için oynanır. Türk Ceza Kanunu'nun 228. maddesine göre kumar, kazanç amacıyla oynanan ve kâr ya da zararın talihe bağlı olduğu oyundur; parasız oynanan bir oyun bu tanıma girmez.
Tavla zar isimleri nelerdir?
Birden altıya yek, dü, se, cihar, penç ve şeş. Çiftlerin en bilinenleri hep yek (1-1), dubara (2-2) ve düşeş (6-6); 6-5 ise şeş beş diye söylenir.
Mahbusa
Gülbahar
Okey
101 Okey
Eşli Okey
Çanak Okey