RNG Nedir? Oyunlarda Rastgelelik
RNG, İngilizce random number generator (rastgele sayı üreteci) ifadesinin kısaltmasıdır: zarın ne geleceğini, kartların nasıl karılacağını ya da slot makarasının nerede duracağını belirleyen sayıları üreten yöntem veya programdır. Oyunlarda “RNG” denince, sonucun beceriye değil bu rastgeleliğe bağlı olduğu anlatılır. Bu yazıda RNG’nin nasıl çalıştığını, sitedeki oyunların onu nasıl kullandığını ve en yaygın düşünce hatası olan kumarbazın yanılgısını kendi simülasyonlarımızla gösteriyoruz.
RNG açılımı nedir?
RNG’nin açılımı Random Number Generator, Türkçesi rastgele sayı üretecidir. Bir RNG, her çağrıldığında bir sayı verir; oyun bu sayıyı bir sonuca çevirir. Örneğin 0 ile 1 arasında gelen 0,57 sayısı altıyla çarpılıp aşağı yuvarlanır ve 1 eklenir: 0,57 × 6 = 3,42 → 3 → zar 4 gelir.
Üç tür üreteç vardır:
| Tür | Nasıl çalışır? | Nerede kullanılır? |
|---|---|---|
| Gerçek RNG (TRNG) | Fiziksel bir olaydan ölçer: elektronik gürültü, ısı dalgalanması | Donanım üreteçleri, şifreleme anahtarları |
| Sözde RNG (PRNG) | Bir tohum sayısından formülle hesaplar | Oyunların çoğu, simülasyonlar |
| Kriptografik PRNG (CSPRNG) | Sözde RNG’dir ama çıktısından iç durumu çıkarmak pratikte imkânsızdır | Tarayıcıların güvenli rastgele sayı kaynağı, şifreleme |
Zar ve torba da birer RNG’dir; tek farkları fiziksel olmalarıdır.
RNG nasıl çalışır? Tohum ve sözde rastgelelik
Sözde rastgele sayı üreteci, tohum (seed) denen başlangıç değerinden bir formülle sayı dizisi üretir. Formül her adımda iç durumunu karıştırır; çıkan sayılar istatistik testlerinde rastgele gibi davranır. Ama dizi tamamen tohuma bağlıdır: aynı tohum her zaman aynı diziyi verir.
Çözülmüş örnek. Yaygın bir sözde RNG olan sfc32 üretecine “ornek-1” metnini tohum olarak verip (metin, cyrb128 karıştırmasıyla dört sayıya çevrildi) on zar attırdık:
- Birinci deneme: 3, 2, 5, 2, 2, 6, 6, 2, 6, 6.
- Aynı tohumla ikinci deneme: 3, 2, 5, 2, 2, 6, 6, 2, 6, 6. Birebir aynı.
- “ornek-2” tohumuyla: 6, 1, 4, 4, 5, 4, 3, 3, 5, 2. Tamamen farklı.
Sitedeki tavla da zarlarını sfc32 ile atar, ama tohumu metin değil sayıdır. Tavlanın kendi kodunda 1 tohumu her çalıştırmada 1, 6, 4, 3, 5, 4, 3, 1, 4, 5 dizisini verir; 2 tohumu ise 6, 4, 6, 6, 4, 6, 3, 3, 4, 5 dizisini.
Bu bir zayıflık değil, bir araçtır. Geliştirici aynı tohumla bir oyunu baştan oynatıp hatayı yeniden üretebilir. Oyuncu açısından önemli olan, tohumun önceden bilinmemesidir: oyun her açılışta yeni ve tahmin edilemeyen bir tohum seçerse dizi de tahmin edilemez.
Bu sitedeki oyunlarda RNG nasıl kullanılıyor?
Sitedeki şans içeren oyunlar rastgeleliği iki kaynaktan alır. Casino oyunları ve tavla tarayıcının kriptografik rastgele sayı kaynağını (crypto.getRandomValues) kullanır. Tombala, okey, batak, pişti, kızma birader ve domino gibi aile oyunları ise tarayıcının standart üretecine (Math.random) dayanır; bu üreteç kriptografik değildir ama oyun açısından sonuç yine tahmin edilemez, çünkü iç durumu oyuncuya hiçbir yerde gösterilmez. Bunu oyunların kaynak kodundan kontrol ettik.
| Oyun | Rastgele olan ne? | Nasıl üretiliyor? | Sonuçlar birbirinden bağımsız mı? |
|---|---|---|---|
| Slot | Üç makaranın 32 duraktan hangisinde duracağı | Her çevirişte her makara için kripto kaynaktan yeni sayı | Evet |
| Video poker, Texas Hold’em | Destenin sırası | Her elde 52 kart yeniden karılır | Evet, eller arası |
| Blackjack | 6 destelik sabotun sırası | Sabot karılır, kartlar geri konmadan çekilir | Hayır, sabot içinde |
| Tavla | Zarlar | Oyun başında kripto kaynaktan tohum, sonra sfc32 | Evet |
| Tombala | Kartlar ve çekilen pul | Her Çek’te torbada kalan pullar arasından tarayıcının standart üreteciyle seçim | Hayır, pul geri konmaz |
Birkaç ayrıntı:
- Kart karıştırma Fisher-Yates yöntemiyle yapılır: sondaki karttan başlayarak her kart, kendisi ve kendinden önceki kartlar arasından rastgele seçilen biriyle yer değiştirir. Rastgele kaynak iyi olduğunda bu yöntem destenin 52! farklı sıralamasının her birine eşit şans verir.
- Kural kodu rastgeleliği dışarıdan alır. Oyunun kurallarını yürüten kod, rastgele sayıyı bir parametre olarak bekler. Oyunda bu parametre kripto kaynaktır; testlerde ise tohumlu bir üreteç verilir, böylece binlerce el her seferinde aynı biçimde tekrar oynatılabilir.
- Tombalada torbanın sırası önceden belirlenmez. Her Çek’te o ana kadar çıkmamış pullardan biri o anda rastgele seçilir. Kayıtta yalnız çekilmiş pullar durur; sıradaki pul henüz hiçbir yerde yazılı değildir, bu yüzden onu ne ekran ne de bilgisayar oyuncuları bilebilir.
- Bilgisayar rakipler üreteci görmez. Tavlada bilgisayar zarı önceden bilmez; yalnızca o turda gelen zarla oynar.
Sitedeki oyunlarda sonuç hileli mi?
Hayır. Kaynak kodunu okuduğumuz dört oyunda bilgisayar rakipler senin göremediğin bilgiyi kullanmaz ve zarı, kartı ya da çarkı kimin kazanacağına bakarak seçen bir kod yoktur. Aşağıdaki tablo yalnız kodda doğruladığımız şeyleri yazar; listede olmayan oyunlar için bu yazıda bir iddia yok.
| Oyun | Kodda doğruladığımız |
|---|---|
| Tavla | Zar her turda, oyun başında tarayıcının kripto kaynağından alınan tohumla çalışan üreteçten atılır. Bilgisayarın hamle kodu yalnız tahtaya ve o turda gelmiş zara bakar, sıradaki zarı okumaz. Zor seviyede rakibin cevabını hesaplarken 21 farklı zar ihtimalinin hepsini olasılığıyla tartar. |
| Pişti | Bilgisayar yalnız kendi elini, yerdeki açık kartları ve masaya açılmış kartları hesaba katar; ne kadarını hatırladığı seviyeye bağlıdır (Kolay hiç saymaz, Normal son 8 kartı, Zor elin başından beri açılan hepsini). Senin elindeki kartları, destenin sırasını ve kapalı açılış kartlarını bilmez; senden yalnız elinde kaç kart kaldığını bilir. |
| Texas Hold’em | Bilgisayar oyuncularının karar koduna yalnız kendi iki kartları, masadaki açık kartlar, fiş yığınları ve bahisler verilir. Koda deste ya da başka bir oyuncunun kapalı kartı verilirse hata verir; oyunun testleri bunu ve kararın rakip kartlarına bağlı olmadığını denetler. |
| Çarkıfelek | Çarkın duracağı dilim, sen de bilgisayar da çevirsen aynı kodla ve kripto kaynaktan gelen sayıyla seçilir; 20 dilimin her biri eşit şanslıdır. Dönme animasyonu seçilmiş dilime gider, düğmeye ne zaman bastığın sonucu değiştirmez. Bilgisayar oyuncuları gizli cevabı görmez; yalnız tahtada açılan harfleri ve söylenmiş harfleri bilir. |
Hilesiz bir oyunda da üst üste kötü zar ya da kötü el gelir. Böyle bir seri sıradaki sonucu değiştirmez; nedenini aşağıda, kumarbazın yanılgısı başlığında simülasyonla gösterdik.
Oyunlarda RNG ne demek?
Oyuncular arasında “RNG” kelimesi, sonucun şansa bağlı kısmı için kullanılır. “Bu eşya RNG’ye bağlı” sözü, eşyanın belli bir olasılıkla düştüğünü, “RNG yüzünden kaybettim” ise hamlelerin doğru olduğunu ama zarın ya da kartın kötü geldiğini anlatır. Rol yapma, strateji ve kart oyunlarında kritik vuruş, ganimet ya da kart çekme hep bir RNG’den geçer.
Satranç, dama ya da sudoku gibi oyunlarda RNG yoktur; aynı hamleler her zaman aynı sonucu verir. Tavla ise ikisinin karışımıdır: zar RNG’dir, zarla ne yapacağın beceridir. Bazı eski oyunlarda üreteç zayıf ve tahmin edilebilir olduğu için meraklı oyuncular sonucu yönlendirmenin yollarını bulmuştur; buna “RNG manipülasyonu” denir. Tohumu kripto kaynaktan gelen bir üreteçte pratikte böyle bir yol yoktur; sonuçları izleyerek sıradakini tahmin edemezsin.
Kumarbazın yanılgısı nedir?
Kumarbazın yanılgısı, bağımsız denemelerde geçmiş sonuçların bir sonrakini etkilediğini sanmaktır. “Beş kez kırmızı geldi, şimdi siyah gelir”, “zarda uzun zamandır 6 yok, artık gelir” ya da “bu slot çok yedi, artık verir” cümlelerinin hepsi bu yanılgıdır. Zar, her elde yeniden karılan kart destesi ya da slot makarası geçmişi hatırlamaz; her deneme sıfırdan yapılır. (Karılmadan devam eden bir destede ise çıkan kartlar kalanları değiştirir; bu yanılgı değil, hesaptır.)
Bunu kendi oyunlarımızın koduyla test ettik:
| Deneme | Bütün denemelerde | Seriden sonraki denemede |
|---|---|---|
| Her elde yeni karılmış desteden ilk kartın kırmızı olması | %50,00 (10 milyon el) | 5 kırmızıdan sonra %49,99 |
| Zarda 6 gelmesi (tavla zarı; seriden sonra 48,5 milyon atış) | %16,67 | 10 atış 6 gelmedikten sonra %16,67 |
| Slotta en az bir çizginin kazanması | %56,23 (tam sayım) | 5 kayıptan sonra %56,09 |
Seriden sonraki oranlar ile genel oranlar arasındaki fark, kartta ve slotta örneklemenin doğal dalgalanması kadardır. Zarda 10 atış 6 gelmedikten sonraki 48,5 milyon atışın %16,665’inde 6 geldi (standart hata ±0,005 puan); 1/6’dan farkı standart hatanın da altında. Başka tohumlarla yaptığımız tekrarda oran %16,668 çıktı. “Artık gelir” diyen biri ise 6’nın çok daha sık gelmesini bekler; böyle bir etki hiçbir denemede görülmedi. Serinin uzunluğu sıradaki sonucu değiştirmedi.
Neden değişmiyor?
Çünkü bir sonraki sonucu yalnızca üretecin verdiği yeni sayı belirler. Slotta her makara, her çevirişte 32 duraktan birinde yeniden rastgele durur; önceki çevirişin nerede durduğu hesaba girmez. Video pokerde her el için deste baştan karılır. Zar her atışta altı yüzüyle başlar.
“Ama uzun vadede yüzde 50’ye yaklaşması gerekmiyor mu?” sorusu yerindedir. Yaklaşır, ama telafi ederek değil, seyrelterek. 10 kırmızıyla başlayan bir seriden sonra 1.000 el daha oynanırsa kırmızı yaklaşık 500 kez daha gelir: toplam 510 / 1.010, yani %50,5. Baştaki fazlalık silinmez, yalnızca büyük sayının içinde önemsizleşir.
Tersi de yanılgı: “şanslı seri”
“Üç kez kazandım, şansım açıldı, devam eder” düşüncesi de aynı hatadır. Kazanma serisi, bir sonraki denemenin olasılığını artırmaz. Bağımsız denemelerde ne “soğuyan” ne “ısınan” bir makine vardır.
Geçmişin önemli olduğu durumlar
Kartın ya da pulun geri konmadan çekildiği oyunlarda geçmiş gerçekten önemlidir ve bu, yanılgı değil matematiktir.
- Blackjack sabotu: 6 destede 24 as vardır. İlk açılan kart as ise kalan 311 kartta 23 as kalır; sıradaki kartın as olma olasılığı 24/312’den (%7,69) 23/311’e (%7,40) düşer. Kart saymak bu değişimi izlemektir.
- Tombala torbası: Çekilen pul geri dönmez. Torbada 20 pul kaldıysa ve kartında işaretlenmemiş 3 sayın varsa, sıradaki pulun senin olma olasılığı 3/20 = %15’tir; oyunun başında aynı sayılar için bu oran 3/90’dı.
Fark şudur: bu oyunlarda geçmiş, kalan kartların ya da pulların bileşimini değiştirdiği için önemlidir. Zarda ve slotta ise her deneme aynı bileşimle başlar. Torbadan çekilen sayıların hesabını olasılık hesaplama rehberinde, tombala kartının yapısını tombala kartı yazısında anlattık.
RNG ve geri dönüş oranı (RTP)
RNG sonuçların sırasını belirler; uzun vadede ne kadar ödeneceğini ise oyunun kuralları belirler. Sitedeki slotun geri dönüş oranı (RTP), makaraların durabileceği 32.768 konumun tek tek sayılmasıyla hesaplanmıştır: jackpot havuzu hariç yaklaşık %95,3. Bu oran RNG’nin “ayarlanmasıyla” değil, makaradaki sembol sayıları ve ödeme tablosuyla oluşur. Ayrıntısı jackpot nedir yazısında.
Nasıl hesapladık?
- Kart rengi: Sitedeki oyunların ortak kart kodu kullanıldı: her elde 52 kart, tarayıcının kripto kaynağına dayanan aynı rastgele sayı işleviyle Fisher-Yates yöntemiyle karıldı ve ilk kartın rengine bakıldı. 10 milyon el.
- Zar (14 Kasım 2026’da yenilendi): Tavlanın kendi motor dosyasındaki sfc32 üreteci ve zar atma işleviyle, 15 farklı tohumdan 20’şer milyon, toplam 300 milyon zar. Bütün atışların %16,669’unda 6 geldi; 10 atış 6 gelmedikten sonraki 48.450.749 atışın %16,665’inde 6 geldi. Başka 15 tohumla yapılan ikinci 300 milyonluk turda bu oran %16,668 oldu.
- Slot: Slotun kendi kural koduyla 10 milyon çeviriş; 5 kayıptan sonraki 161.016 çevirişin %56,09’u kazandırdı. Genel isabet oranı ayrıca 32.768 konumun tam sayımıyla hesaplandı (%56,23).
- Kart için 5 kırmızıdan sonraki 312.175 elin %49,99’unda kırmızı geldi; standart hata ±0,09 puan. Kartta fark standart hatanın içinde, slotta yaklaşık bir standart hata; zarda 1 / 6’dan uzaklık 0,002 puan, yani standart hatanın yarısından da az kaldı.
Zar olasılıklarının tavladaki karşılığı için tavla zar olasılıkları, kartlarda tam sayımla hesaplanmış el yüzdeleri için poker olasılıkları yazısına bakabilirsin.
Gerçek parayla oynanan oyunlar hakkında
Bu yazıdaki matematik gerçek parayla oynanan makinelerde de aynen geçerlidir: hiçbir seri sıradaki sonucu değiştirmez ve RTP’si %100’ün altında olan bir oyunda uzun vadede kaybedilir. “Makinenin ne zaman vereceğini bilen” ya da “RNG’yi çözen” yöntem satan reklamların amacı seni para yatırmaya ikna etmektir. Üyelikte verilen “deneme bonusu” da aynı işi görür; çevrim şartının bonusu ortalamada nasıl erittiğini deneme bonusu nedir yazısında ölçtük. Türkiye’de gerçek parayla çevrimiçi kumar yasa dışıdır. Sitedeki oyunlar yalnızca sanal krediyle oynanır; kredi satın alınamaz, paraya ya da ödüle çevrilemez. Kayıpları geri almak için oynamaya devam ettiğini fark ediyorsan Yeşilay’ın danışmanlık hizmetleri gibi ücretsiz destek kaynaklarına başvurabilirsin.
Sık sorulan sorular
RNG ne demek?
RNG, İngilizce random number generator ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçesi rastgele sayı üretecidir. Oyunlarda zarın ne geleceğini, kartların nasıl karılacağını ya da bir eşyanın düşüp düşmeyeceğini belirleyen rastgelelik kaynağının adıdır.
Oyunlarda RNG'ye bağlı ne demek?
Sonucun oyuncunun becerisinden çok rastgeleliğe bağlı olduğunu anlatır. Örneğin tavlada zar, slotta makaraların durduğu yer RNG'ye bağlıdır; satrançta ise rastgelelik yoktur.
Kumarbazın yanılgısı nedir?
Bağımsız denemelerde geçmiş sonuçların bir sonrakini etkilediğini sanmaktır. Zarda on atıştır 6 gelmediyse 'artık gelir' düşüncesi bu yanılgıdır; on birinci atışta 6 gelme olasılığı yine 1/6'dır.
RNG tahmin edilebilir mi?
İyi bir üreteç, tohumu ve iç durumu bilinmedikçe tahmin edilemez. Sitedeki casino oyunları sayıları tarayıcının kriptografik kaynağından alır; tavla da zar üretecinin tohumunu bu kaynaktan üretir. Önceki sonuçlara bakarak sıradakini tahmin etmek mümkün değildir.
Slotta uzun süre kazanmayınca kazanma ihtimali artar mı?
Hayır. Her çeviriş bağımsızdır ve makaralar her seferinde yeniden rastgele durur. Sitedeki slotta en az bir çizginin kazanma oranı tam sayımla yüzde 56,23'tür; 10 milyon çevirişlik simülasyonda 5 kayıptan sonraki çevirişlerin de yüzde 56,09'u kazandırdı, yani oran değişmedi.