Okeyde Kaç Taş Var? Dağıtım ve Gösterge
Okeyde toplam 106 taş var: kırmızı, sarı, mavi ve siyah renklerde 1’den 13’e kadar her sayı iki kez basılmıştır (104 taş), bunlara iki sahte okey eklenir. Dağıtımda dağıtana 15, diğer üç oyuncuya 14’er taş verilir, bir taş gösterge olarak açılır ve ortada 48 taş kalır. Aşağıda bu sayıların nereden geldiğini, göstergenin okeyi nasıl belirlediğini, okeyin sana gelme ihtimalini ve 13-1-2 sorusunu örneklerle açıyoruz.
Okeyde kaç taş var? 106’nın hesabı
Okey takımı iki tür taştan oluşur: üzerinde sayı olanlar ve sahte okeyler. Sayılı taşlarda 4 renk ve 13 sayı vardır, yani 52 farklı taş. Her biri iki kez basıldığı için 104 eder.
| Taş türü | Farklı taş | Her birinden | Toplam |
|---|---|---|---|
| Sayılı taşlar (4 renk × 13 sayı) | 52 | 2 | 104 |
| Sahte okey | 1 | 2 | 2 |
| Toplam | 106 |
“Okey taşları kaç tane” diye sorulduğunda iki cevap duyarsın: 104 ve 106. Fark sahte okeylerden gelir. Kutudan çıkan takımda sahte okeyler de vardır ve oyunda kullanılırlar, bu yüzden doğru cevap 106’dır.
Takımda eksik taş var mı, nasıl anlarsın?
Evde ya da kahvede bir takımın tam olup olmadığını şöyle kontrol edersin:
- Taşları renklere ayır. Her renkte 26 taş olmalı.
- Bir rengi 1’den 13’e iki sıra hâlinde diz. Her sayının altında eşi durmalı.
- Eşi olmayan sayı, eksik taştır. Örneğin mavide 25 taş saydıysan ve mavi 8’in tek olduğunu gördüysen eksik olan ikinci mavi 8’dir.
- Sonunda iki sahte okeyi say. 4 × 26 + 2 = 106.
Eksik bir taşla oynamak hesabı bozar: her taştan iki tane olduğunu bilen oyuncu, atılan taşları sayarak elini kurar.
Okeyde kaç taş dağıtılır?
Dağıtımda taşların 57’si ıstakalara gider, biri gösterge olur, gerisi ortada kalır:
| Nereye | Taş |
|---|---|
| Dağıtan | 15 |
| Dağıtanın sağındaki | 14 |
| Karşıdaki | 14 |
| Soldaki | 14 |
| Gösterge | 1 |
| Ortadaki kapalı deste | 48 |
| Toplam | 106 |
Dağıtanın bir fazla taş alması oyunu başlatmak içindir: dağıtan çekmeden bir taş atarak eli açar. Ondan sonra herkes sırası gelince önce bir taş alır, sonra bir taş atar; ıstakada hep 14 taş bekler. Eli bitiren de 14 taşını perlere ayırıp 15. taşı atar.
Ortadaki desteyi de hesaplayabilirsin. Herkes hep ortadan çekerse 48 taş 48 çekişte biter, bu da oyuncu başına 12 tur demektir. Soldakinin attığı taşı yerden almak desteyi eksiltmez, bu yüzden yerden çokça alınan ellerde tur sayısı uzar. Okey sayfasındaki oyunda deste biter ve kimse eli kapatamazsa el berabere sayılır, kimse puan kaybetmez.
Elle oynanan masalarda taşların nasıl karıştırılıp dizileceği, hangi noktadan dağıtılacağı ve göstergenin nasıl seçileceği masadan masaya değişir. Değişmeyen şey sayılardır: 15, 14, 14, 14, 1 ve 48.
Okey nasıl dağıtılır? Adım adım
Okey dağıtılırken taşlar kapalı karılır, dağıtana 15, diğer üç oyuncuya 14’er taş verilir, bir taş gösterge olarak açılır ve kalan 48 taş ortada kapalı durur; eli dağıtan, çekmeden bir taş atarak başlatır. Elle oynanan bir masada sıra kabaca şöyledir:
- Karıştır. 106 taşın hepsi yüzü aşağı çevrilip karılır.
- Diz. Pek çok masada karılan taşlar üst üste beşerli kuleler hâlinde dizilir; dağıtırken saymayı kolaylaştırır. 106 taş, 21 kule ve 1 artan taş eder.
- Göstergeyi aç. Kapalı taşlardan biri açılıp ortaya konur. Hangi taşın açılacağı masadan masaya değişir; değişmeyen, o elde bu taşın kimsenin eline gitmemesidir.
- Taşları ver. Dağıtan kendine 15, diğer üç oyuncuya 14’er taş verir.
- Ortayı bırak. Kalan 48 taş ortada kapalı deste olur; herkes sırası gelince buradan çeker.
- Eli aç. Dağıtan ilk taşını çekmeden atar. Sıra saat yönünün tersine, yani dağıtanın sağındaki oyuncuya geçer.
- Sıra kayar. Bir sonraki eli dağıtanın sağındaki oyuncu dağıtır.
Bu sitedeki okey oyununda karıştırma ve dağıtma işini oyun yapar: ilk eli kimin dağıtacağı rastgele seçilir, sonra dağıtma her elde bir koltuk kayar. Gösterge ortada açık durur, sana gelen 14 ya da 15 taş ıstakana dizilir.
Kontrol için tek bir hesap yeter: dağıtılan taşlar + gösterge + ortadaki deste = 106. Düz okeyde 57 + 1 + 48 = 106.
Okey türlerine göre dağıtım
Aynı 106 taşla oynanan türlerde dağıtılan taş sayısı değişir:
| Tür | Dağıtana | Diğer üçüne | Gösterge | Ortada kalan |
|---|---|---|---|---|
| Düz okey | 15 | 14’er | 1 | 48 |
| Eşli okey | 15 | 14’er | 1 | 48 |
| Çanak okey | 15 | 14’er | 1 | 48 |
| 101 okey | 22 | 21’er | 1 | 20 |
| Eşli 101 | 22 | 21’er | 1 | 20 |
101 okey nasıl dağıtılır?
101 okeyde dağıtana 22, diğer üç oyuncuya 21’er taş verilir, bir taş gösterge olur ve ortada 20 taş kalır: 22 + 3 × 21 = 85, artı gösterge 86, 106 − 86 = 20. Karıştırma, gösterge ve sıra düz okeydeki gibidir; dağıtan yine çekmeden bir taş atarak başlar. Ortada yalnızca 20 taş olduğu için el çabuk akar ve ortadaki taşlar biterse el kimse bitirmeden kapanır. Eşli 101’de dağıtım aynıdır; fark yalnızca eşlerin cezasının toplanmasıdır. Kurallar 101 okey sayfasında.
Çanak okey nasıl dağıtılır?
Çanak okey düz okey gibi dağıtılır: 15, 14, 14, 14, gösterge ve ortada 48 taş. Dağıtımdaki tek fark, taşlar dağıtılmadan önce dört oyuncunun puanından 1’er puan alınıp ortadaki çanağa konmasıdır. Maça 20 puanla başlarsın, ilk el dağıtılırken 19’a inersin, çanakta 4 puan olur.
3 kişilik 101 okey nasıl dağıtılır?
Bu sitedeki 101 dört kişiliktir; üç kişilik bir sürümü yok. Üç kişiyle oynayan masalar kaç taş dağıtılacağını ve hangi kuralların değişeceğini kendi aralarında belirler, bu yüzden tek bir doğru cevap vermiyoruz. Oyuna başlamadan dağıtılacak taş sayısını konuşmak ve yukarıdaki hesapla kontrol etmek yeter: dağıtılan taşlar + 1 gösterge + ortadaki deste her zaman 106 etmelidir.
Okey gösterge nedir, ne işe yarar?
Gösterge, dağıtımdan sonra ortada açık bırakılan taştır. Üç işi vardır:
- O elin okeyini belirler. Okey, göstergenin aynı renkteki bir üst sayısıdır.
- Puan fırsatı verir. Göstergenin eşi sana dağıtıldıysa ilk turunda gösterip puan alırsın.
- Bilgi verir. Göstergeyle aynı taşın bir kopyası ortada açık durduğu için o taştan oyunda yalnızca bir tane kalır.
Göstergeden okeyi bulmak, adım adım
- Göstergenin rengine bak. Okey aynı renktedir.
- Sayısına 1 ekle. Gösterge sarı 9 ise okey sarı 10’dur.
- Gösterge 13 ise 14 diye bir taş olmadığı için başa dönersin: okey o rengin 1’idir. Gösterge kırmızı 13 ise okey kırmızı 1.
Birkaç örnek daha: gösterge mavi 3 ise okey mavi 4; gösterge siyah 12 ise okey siyah 13.
Okeyden iki tane vardır ve ikisi de joker gibi istediğin taşın yerine geçer. Sahte okeyler ise joker değildir; o elde okey hangi taşsa onun yerini tutar. Gösterge sarı 9 olan bir elde iki sarı 10 joker olur, iki sahte okey de düz sarı 10 gibi kullanılır. Yani o elde “sarı 10” işi görebilen dört taş vardır, ama bunların yalnızca ikisi her yere girer.
Gösterge okey yerine geçer mi?
Geçmez. Göstergenin kendisi ortada açık durur, kimsenin ıstakasına gelmez. Göstergenin eşi, yani aynı renk ve sayıdaki ikinci taş ise sıradan bir taştır: sarı 9 göstergeli elde elindeki sarı 9’u bir seride ya da grupta normal şekilde kullanırsın. “Göstergeyle okey alınır mı” sorusunun cevabı da budur: gösterge bir taşın yerine geçmez, yalnızca okeyin hangi taş olduğunu söyler.
Okey gösterge kaç puan?
Göstergenin eşi sendeyse ilk turunda, taş çekmeden önce gösterirsin (dağıtansan ilk taşını atmadan önce). Karşılığında diğer üç oyuncunun her biri 1 puan kaybeder, masadan toplam 3 puan gider. İlk turun geçince hak düşer. Puanın deftere nasıl işlendiğini okey puan hesaplama rehberinde dört ellik bir maçla anlattık.
Okey ya da göstergenin eşi sana gelir mi? Hesaplı örnek
Gösterge açıldıktan sonra 105 taş görünmez durumdadır. Senin ıstakandakiler bunların 14’üdür (dağıtansan 15’i). Bu sayılarla bir elin şansını hesaplayabilirsin:
| Soru | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|
| Göstergenin eşi sende mi? | 14 / 105 | yaklaşık %13 |
| Dağıtansan | 15 / 105 | yaklaşık %14 |
| Göstergenin eşi herhangi bir ıstakada mı? | 57 / 105 | yaklaşık %54 |
| İki okeyden en az biri sende mi? | 1 − (91 × 90) / (105 × 104) | %25 |
| İki okey birden sende mi? | (14 × 13) / (105 × 104) | yaklaşık %1,7 |
Okeyli satırın mantığı şu: okeyin ikisi de 105 gizli taşın içinde. İkisinin de sende olmama ihtimali, iki okeyin senin almadığın 91 taşın içinde kalmasıdır: 91/105 × 90/104 = 0,75. Geriye kalan 0,25, yani her dört elin birinde en az bir okeyle başlarsın. Göstergede ise ellerin kabaca yarısında masada biri gösterebilir, öbür yarısında göstergenin eşi ortadaki destede kalır ve o elde kimse gösteremez.
Okeyde 13 1 2 olur mu?
Olmaz. Okeyde 1 taşı 13’ün arkasına gelebilir, ama seri 1’de biter. Bir seri 1’den geçip 2’ye devam edemez.
| Seri (aynı renk) | Geçerli mi? |
|---|---|
| 11-12-13 | Evet |
| 12-13-1 | Evet |
| 11-12-13-1 | Evet |
| 1-2-3 | Evet |
| 13-1-2 | Hayır |
| 12-13-1-2 | Hayır |
Okey burada da kuralı değiştirmez. Elinde kırmızı 13, okey ve kırmızı 2 varsa okeyi kırmızı 1 yerine koysan bile ortaya 13-1-2 çıkar ve per sayılmaz. Bu üç taşla per kurulmaz; per için bir kırmızı 1 daha gerekir: o gelirse okeyi 12 yaparak 12-13-1 ya da 3 yaparak 1-2-3 kurarsın.
101 okey oynuyorsan kural daha da sıkıdır: 1 yalnızca serinin başında durabilir, yani 12-13-1 de olmaz.
14 taş perlere nasıl bölünür?
Bitirmek için 14 taşın hepsi perlere girmeli. Seri en az 3 taş, grup 3 ya da 4 taştır; bu yüzden 14 taş birkaç şekilde bölünür:
- 3 + 3 + 4 + 4: iki üçlü, iki dörtlü. Sık görülen bir bitiş.
- 3 + 3 + 3 + 5: üç üçlü ve beş taşlık bir seri.
- 4 + 5 + 5 ya da 3 + 4 + 7: uzun serilerle bitiş.
- Yedi çift: aynı renk ve aynı sayıdan ikişer taş. Okey bir çiftte herhangi bir taşın eşi olur.
Ellerini bu kalıplarla okumak, hangi taşın “fazlalık” olduğunu görmeyi kolaylaştırır. Elinde üç üçlü ve beş bağsız taş varsa hedefin 3 + 3 + 3 + 5’tir: bağsız taşlardan beş taşlık bir seri çıkıp çıkmayacağına bakarsın.
Sık karıştırılanlar
- Takımı 104 saymak. Sahte okeyler oyunda kullanılır; takım 106 taştır.
- Sahte okeyi joker sanmak. Sahte okey yalnızca o elin okeyinin yerini tutar. Okey sarı 10 ise sahte okey sarı 10’dur, başka bir şey olamaz.
- Göstergeyi okey sanmak. Okey göstergenin bir üstüdür. Gösterge sarı 9 iken sarı 9 sıradan taştır.
- 13’ü unutmak. Gösterge 13 ise okey 1’dir; 14 diye bir taş aranmaz.
- Göstergeyi ikinci turda göstermek. Hak yalnızca ilk turdadır ve taş çekmeden önce kullanılır.
Masadan masaya değişenler
Taş sayısı her masada aynıdır, ama okey ailesinin oyunlarında dağıtılan taş sayısı değişir. Aynı 106 taşla oynanan iki oyunu karşılaştır:
| Okey | 101 okey | |
|---|---|---|
| Dağıtana | 15 taş | 22 taş |
| Diğerlerine | 14 taş | 21 taş |
| Gösterge | 1 taş | 1 taş |
| Ortada kalan | 48 taş | 20 taş |
Puan yazımı, göstergenin kaç puan ettiği ve dağıtımın elle nasıl yapılacağı da masadan masaya farklı olabilir; gerçek bir masada ilk elden önce bunları konuşmak tartışmayı baştan bitirir. Bu yazıdaki sayılar bu sitedeki okeyin kurallarıdır. Okeyin nereden geldiği sorusunu, neyin bilinip neyin bilinmediğini okey tarihi yazısında ele aldık. 101’in puan hesabını merak ediyorsan 101 okey nasıl hesaplanır rehberine bakabilirsin.
Sayıları ezberlemenin en kolay yolu oynamak: okey oyna sayfasında her elin başında gösterge ortada açılır, okey ıstakanda altın yıldızla görünür ve göstergenin eşi sendeyse ilk turunda düğme kendiliğinden çıkar.
Sık sorulan sorular
Okeyde kaç taş var?
106 taş var. Kırmızı, sarı, mavi ve siyah renklerde 1'den 13'e kadar her sayı iki kez basılıdır, bu 104 taş eder; bunlara 2 sahte okey eklenir.
Okeyde kaç taş dağıtılır?
Toplam 57 taş dağıtılır: dağıtana 15, diğer üç oyuncuya 14'er taş. Bir taş gösterge olarak açılır, kalan 48 taş ortada kapalı durur.
101 okey nasıl dağıtılır?
Taşlar kapalı karılır, dağıtana 22, diğer üç oyuncuya 21'er taş verilir. Bir taş gösterge olarak açılır ve ortada 20 taş kalır. Dağıtan çekmeden bir taş atarak eli başlatır, sıra saat yönünün tersine döner.
Gösterge okey yerine geçer mi?
Geçmez. Gösterge ortada açık durur ve kimsenin eline gelmez. Okey, göstergenin aynı renkteki bir üst sayısıdır; göstergenin eşi ise sıradan bir taş gibi perde kullanılır.
Okeyde 13 1 2 olur mu?
Olmaz. 1, 13'ün arkasına gelebilir; 12-13-1 ve 11-12-13-1 geçerlidir. Ama seri 1'den sonra devam etmez, okeyi 1 yerine koysan bile 13-1-2 per sayılmaz.