Tek Kişilik Kart Oyunları: Solitaire, Pasyans
Tek kişilik kart oyunları, rakip olmadan desteyi belli bir kurala göre dizdiğin ya da masayı boşalttığın oyunlardır; Türkçede eski adları pasyanstır. En bilinenleri solitaire (Klondike), örümcek solitaire, FreeCell, piramit ve golf pasyansıdır. Bu sitede solitaire ve örümcek solitaire indirmeden ve üye olmadan oynanır. Aşağıda her oyunun kuralını, kaç kartla oynandığını, zorluğunu ve hangisinden başlaman gerektiğini bulacaksın.
Tek kişilik kart oyunları nelerdir? Karşılaştırma tablosu
| Oyun | Deste | Başlangıçta masada | Amaç | Bu sitede |
|---|---|---|---|---|
| Solitaire (Klondike) | 52 kart | 28 kart, 21’i kapalı | Dört temeli astan papaza doldurmak | Var |
| Örümcek solitaire | 104 kart (2 deste) | 54 kart, 44’ü kapalı | Papazdan asa sekiz aynı renk dizi | Var |
| FreeCell | 52 kart | 52 kart, hepsi açık | Dört temeli doldurmak | Yok |
| Piramit | 52 kart | 28 kart | Toplamı 13 eden çiftlerle piramidi bitirmek | Yok |
| Golf | 52 kart | 35 kart, hepsi açık | Bir büyük ya da küçük kartla sütunları boşaltmak | Yok |
Klondike ve örümceğin sayıları bu sitedeki sürümlerden; FreeCell, piramit ve golf için en yaygın kurallar yazıldı. Bu oyunların kuralları sürümden sürüme biraz değişir.
Pasyans ne demek?
Pasyans, tek kişilik iskambil oyunlarının Türkçedeki genel adıdır. Kelime Fransızca patience’tan, yani “sabır”dan gelir. İngilizcede aynı oyunlara solitaire ya da İngiltere’de patience denir. “Pasyans açmak” dendiğinde bugün çoğu zaman Klondike kastedilir, çünkü bilgisayarlarla en çok yaygınlaşan pasyans odur.
Tek kişilik oyunların ortak noktası şudur: kararları yalnızca sen verirsin, ama kartların sırası şansa bağlıdır. Bu yüzden aynı oyunu iki kişi aynı dağıtımla oynasa bile farklı sonuç alabilir. Kart ve renk adlarına yabancıysan önce iskambil kağıtları rehberine göz atabilirsin.
Solitaire (Klondike) nasıl oynanır?
Klondike, solitaire denince akla gelen oyundur. Amaç, 52 kartı dört temele, her takım için ayrı ayrı astan papaza sırayla taşımaktır.
- Masa: Yedi sütun var; birinci sütunda 1, yedincide 7 kart bulunur ve her sütunun yalnız en üstteki kartı açıktır. Toplam 28 kart masada, 21’i kapalı. Kalan 24 kart desteye gider.
- Sütunlarda dizme: Bir kartı, kendinden bir büyük ve karşı renkteki kartın üstüne koyarsın: kırmızı 7 siyah 8’in üstüne.
- Boş sütun: Yalnızca papaz ya da papazla başlayan bir dizi konabilir.
- Deste: Takılınca desteden 1 ya da 3 kart çekersin. Bu sitede deste sınırsız çevrilir.
- Bitiş: Dört temel papaza kadar dolunca kazanırsın.
1 kart çekiş kolaydır, çünkü destedeki her karta sırayla ulaşırsın. 3 kart çekişte yalnız en üstteki kart oynanır; hiç kart oynamadan desteyi çevirirsen 24 kartın yalnızca 8’ine ulaşırsın. Bu hesabı ve hamle sırası taktiklerini solitaire taktikleri rehberinde ayrıntılı anlattık.
Çözülmüş örnek: desteye dokunmadan önce
Dağıtım geldi, yedi sütunun açık kartları soldan sağa şöyle: maça papaz, karo 8, sinek 3, sinek 7, kupa as, maça 9, karo 4. Sütunların altında 0, 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 kapalı kart var.
- Kupa ası temele gönder. Beşinci sütunda bir kapalı kart açılır.
- Sinek 7’yi karo 8’in üstüne koy. Dördüncü sütunda kapalı kart açılır.
- Karo 8 ile sinek 7’yi birlikte maça 9’un üstüne taşı. İkinci sütunun tek kapalı kartı açılır.
- Sinek 3’ü karo 4’ün üstüne koy. Üçüncü sütunda kapalı kart açılır.
Desteye hiç dokunmadan dört kapalı kart açtın. Her hamle karşı renk ve bir küçük kuralına uyuyor. Sıradaki seçimde, aynı anda birkaç hamle varsa en çok kapalı kartı olan sütunu açan hamleyi öne al: o sütundaki kartlar oyunun en geç ortaya çıkacak kartlarıdır.
İlk dağıtımda as görme olasılığı
Klondike’ta oyunun başında açık duran 7 karttan en az birinin as olma olasılığı yaklaşık yüzde 45’tir. Yani dağıtımların yarısından biraz fazlasında masada hiç as görmeden başlarsın ve ilk asını sütunları açarak ya da desteden bulursun.
Nasıl hesapladık: 52 kartın 4’ü as. Açık 7 kartın hiçbirinin as olmama olasılığı, 7 kartın da 48 as olmayan karttan seçilmesidir: C(48, 7) / C(52, 7) = (45 × 44 × 43 × 42) / (52 × 51 × 50 × 49) ≈ 0,550. En az bir as için 1 − 0,550 ≈ 0,450. Açık kartlarda ortalama as sayısı da 7 × 4 / 52 ≈ 0,54’tür.
Örümcek solitaire nasıl oynanır?
Örümcek iki desteyle, yani 104 kartla oynanır. Amaç papazdan asa aynı renkten 13 kartlık sekiz dizi kurup masadan kaldırmaktır.
- Masa: On sütun; ilk dördünde 6, diğer altısında 5 kart. 54 kart masada, yalnızca en üstteki 10’u açık. Kalan 50 kart beş dağıtım olarak bekler.
- Dizme: Bir kart renginden bağımsız olarak bir büyüğün üstüne konabilir, ama birlikte yalnızca aynı renk sıralı diziler taşınır.
- Boş sütun: Her kart ya da dizi konabilir; bu oyunun en değerli aracıdır.
- Zorluk: Bu sitede 1 renk (bütün kartlar maça), 2 renk (maça ve kupa) ya da 4 renk seçersin.
Tek renkli örümcek yeni başlayan için kolaydır, çünkü her sıralı dizi birlikte taşınır. Dört renkte aynı renk dizi kurmak çok zorlaşır ve oyunların ancak küçük bir kısmı kazanılır.
Diğer bilinen pasyanslar
Bu sitede oynanmayan ama sıkça adı geçen üç pasyansı kısaca anlatıyoruz. Kurallar en yaygın biçimleriyle yazıldı.
FreeCell
FreeCell 52 kartla oynanır ve bütün kartlar baştan açıktır: sekiz sütuna dağıtılır, dördünde 7, dördünde 6 kart olur. Sol üstte dört serbest hücre vardır; her biri geçici olarak tek bir kart tutar. Sütunlarda Klondike’taki gibi bir küçük ve karşı renk dizilir, temeller astan papaza dolar. Boş sütuna her kart konabilir.
Kapalı kart olmadığı için FreeCell’de şansın payı dağıtımla sınırlıdır; gerisi planlamadır. Windows’la gelen FreeCell’in numaralı 32.000 dağıtımından yalnızca 11982 numaralı olanın çözümü olmadığı, bilgisayarla yapılan tam aramalarla gösterilmiştir.
Piramit
Piramitte 28 kart yedi sıralı bir piramit hâlinde, alttaki kartlar üsttekilerin bir kısmını örtecek şekilde dizilir. Üstü açık iki kartın toplamı 13 ediyorsa ikisini birlikte kaldırırsın: as 1, vale 11, kız 12 sayılır, papaz 13 olduğu için tek başına kalkar. Örneğin 9 ile 4, 8 ile 5, as ile kız birlikte gider. Kalan 24 kart desteden tek tek açılır. Amaç piramidin bütün kartlarını kaldırmaktır.
Golf
Golfte 35 kart yedi sütuna beşer beşer, hepsi açık dağıtılır. Destenin bir kartı açılır ve atık yığını başlar. Sütunların en üstündeki bir kartı, atığın üstündeki karttan bir büyük ya da bir küçükse atığa taşırsın; renk önemli değildir. Hamle kalmayınca desteden bir kart açarsın. Amaç sütunları boşaltmaktır. Papazın üstüne as konup konamayacağı gibi ayrıntılar sürüme göre değişir.
Kartsız bir pasyans: mahjong
Bilgisayarlarda “mahjong” adıyla bilinen tek kişilik oyun da bir pasyans gibi oynanır, ama kart yerine 144 taşla: yığından serbest iki aynı taşı eşleştirip kaldırırsın. Bu sitedeki mahjong sayfasında her dağıtım çözülebilir.
Pasyansta puan nasıl hesaplanır?
Pasyansın asıl sonucu bitirip bitirmemektir, ama bilgisayar sürümleri bir de puan tutar. Bu sitedeki iki oyunun puanı farklı şeyi ödüllendirir: Klondike 0’dan başlar ve en çok hızı ödüllendirir, çünkü kazanınca geçen süreye göre büyük bir süre bonusu eklenir. Örümcek 500’den başlar, her hamle 1 puan düşürür ve tamamlanan her dizi 100 puan ekler; yani az hamleyle bitirmek ödüllendirilir. Hamle puanları, süre bonusu tablosu ve puanı yükseltmenin yolları solitaire taktikleri rehberinde.
Hangi tek kişilik kart oyunuyla başlamalısın?
| Seviye | Oyun | Neden |
|---|---|---|
| İlk kez | Klondike, 1 kart çekiş | Destenin her kartını görürsün, oyunların çoğu kazanılır |
| İlk kez | Örümcek, 1 renk | Her sıralı dizi birlikte taşınır |
| Orta | Klondike, 3 kart çekiş | Destenin sırası oynadıkça değişir, hesap ister |
| Orta | Örümcek, 2 renk | Karışık renkli dizileri boş sütunla parça parça taşırsın |
| Zor | Örümcek, 4 renk | Aynı renk dizi kurmak nadirdir, geri al sık gerekir |
Bu sitedeki solitaire’de Çözülebilir dağıtım seçeneği açıkken oyun, dağıtımı önce bir çözücüyle dener ve çözümü bulunmuş olanı verir. Takıldığında çözümün var olduğunu bilmek, geri alıp başka bir yol denemek için iyi bir sebeptir. İki oyunun da geri alma tuşu sınırsızdır.
Tek başına oynanan başka kart oyunları
Karşında başka bir oyuncu olmasa da tek başına oynadığın kart oyunları pasyansla sınırlı değil. Blackjack ve video pokerde karar senindir ama karşında krupiye ya da makine vardır; bu sitede ikisi de yalnızca sanal krediyle oynanır. Karşında bir kişi olduğunda oynanacak oyunlar için iki kişilik kart oyunları, dört kişilik masa için king taktikleri, bütün iskambil oyunlarının listesi için kart oyunları isimleri rehberine bakabilirsin.
Sık yapılan hatalar
Tek kişilik kart oyunlarına yeni başlayanın en sık hatası zor seviyeyle başlamaktır: 4 renkli örümcek ya da 3 kart çekiş, kuralları öğrenmeden sinir bozucu olur. Oyun sırasındaki hataların başında ise desteye hemen dokunmak gelir; yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi desteye dokunmadan birkaç kapalı kart açılabilir. Papazı olmayan sütunu boşaltmak ve örümcekte boş sütunu tek karta harcamak gibi öbür hataları nedenleriyle birlikte Klondike ve örümcek taktikleri yazısında topladık.
Sakin bir oyun için solitaire oyna, daha uzun soluklu bir oyun için örümcek solitaire’i aç; ikisinde de kaldığın yer kaydedilir.
Sık sorulan sorular
Tek kişilik kart oyunları nelerdir?
En bilinenleri solitaire (Klondike), örümcek solitaire, FreeCell, piramit ve golf pasyansıdır. Hepsinde amaç desteyi belli bir kurala göre dizmek ya da masayı boşaltmaktır; rakip yoktur.
Pasyans ne demek?
Pasyans, tek kişilik iskambil oyunlarının Türkçedeki eski genel adıdır. Fransızca sabır anlamına gelen patience kelimesinden gelir. Bugün pasyans denince çoğu kişi solitaire'i, yani Klondike'ı kasteder.
En kolay tek kişilik kart oyunu hangisi?
Yeni başlayanlar için 1 kart çekişli Klondike ve tek renkli örümcek solitaire en kolaylarıdır. 3 kart çekişli Klondike ve 2 renkli örümcek orta, 4 renkli örümcek zor sayılır.
Solitaire ile örümcek solitaire arasındaki fark ne?
Solitaire (Klondike) 52 kartlık tek desteyle, yedi sütun ve dört temelle oynanır; kartlar kırmızı-siyah sırayla dizilir. Örümcek iki desteyle, 104 kart ve on sütunla oynanır; papazdan asa aynı renk dizileri tamamlayıp masadan kaldırırsın.
Her pasyans oyunu çözülebilir mi?
Hayır. Klondike'ın rastgele dağıtımlarının bir kısmı hiçbir hamle sırasıyla bitmez. Bu sitedeki solitaire'de çözülebilir dağıtım seçeneği açıkken oyun önce çözümü bulunmuş bir dağıtım arar; kısa sürede bulamazsa normal bir dağıtım verir ve bunu ekranda yazar.