Batak Puanlama: İhale Kuralları ve Örnekler
İhaleli batakta puan şöyle yazılır: ihaleyi alan oyuncu ihalesini tutturursa aldığı el kadar artı, tutturamazsa aldığı ellere bakılmadan ihalesi kadar eksi yazar. Diğer üç oyuncu ihaleden bağımsız olarak aldıkları her el için 1 puan alır. İhale ise en yüksek sözü verene kalır. Aşağıda puanlamayı örnek bir tabloyla, ihale sürecini iki örnek turla ve üç ellik bir maçın toplamıyla adım adım açıyoruz.
Batak puanlama sistemi: dört satırlık tablo
Bir elin sonunda dört oyuncuya da bir puan yazılır. Örnek elde ihaleyi alan 6 demiş olsun:
| Durum | Aldığı el | Yazılan |
|---|---|---|
| İhale 6, tutturdu | 8 | +8 |
| İhale 6, battı | 5 | −6 |
| İhaleyi almayan oyuncu | 3 | +3 |
| İhaleyi almayan oyuncu | 0 | 0 |
İki ayrıntı tabloyu doğru okumanın anahtarı:
- Tutturan ihalesini değil aldığı eli yazar. 6 deyip 8 el alan +8 yazar; ihalenin üstündeki eller de puandır.
- Batan aldığı eli değil ihalesini yazar. 6 deyip 5 el alanın o 5 eli hiçbir şey ifade etmez, satıra yalnızca −6 girer.
Batak ihale kuralları
İhale, o elde tek başına kaç el alacağına verdiğin sözdür. Kuralları kısaca:
- Söz hakkı dağıtanın sağındaki oyuncudan başlar ve masada sağa doğru döner.
- En düşük ihale 4, en yüksek 13’tür.
- Her yeni ihale masadaki en yüksek ihaleden büyük olmalıdır.
- Pas diyen o elin ihalesinden tamamen çıkar; sıra ona tekrar gelse de söz alamaz.
- İhaleyi alan kozu seçer ve ilk eli açar.
Batakta ihale kime kalır? İki örnek tur
İhale, diğer üç oyuncu pas dediği anda ayakta kalan oyuncuya kalır. Bunu iki örnekle görelim. İkisinde de dağıtan Sol; sıra sağa döndüğü için Sol’dan sonra söz sana gelir.
Örnek 1: Yarışan ihale.
- Sen 5 diyorsun.
- Sağ 6 diyor.
- Karşı Pas diyor ve bu elin ihalesinden çıkıyor.
- Sol Pas diyor.
- Sıra sana döndü, 6’yı geçmek için 7 diyorsun.
- Sağ Pas diyor.
Karşı, Sol ve Sağ pas dedi; ihale 7 ile sende kalır. Kozu sen seçer, ilk eli sen açarsın. Bu elde en az 7 el almazsan −7 yazarsın.
Örnek 2: Herkes pas.
- Sen Pas.
- Sağ Pas.
- Karşı Pas.
- Sıra dağıtan Sol’da. İlk üç oyuncu hiç ihale vermeden pas geçtiği için Sol pas diyemez; en az 4 ile ihaleyi almak zorundadır.
Bu kural her elde mutlaka bir ihale sahibi olmasını sağlar, el boşa dağıtılmaz. Zorunlu ihale de normal ihale gibi sayılır: Sol 4 el alamazsa −4 yazar.
Bir maçtan örnek puan tablosu
Her elde 13 el oynanır ve dört oyuncunun aldığı ellerin toplamı 13 eder. Üç ellik bir başlangıç:
- 1. el: İhale Sen, 7. Sen 8 el, Sağ 2, Karşı 2, Sol 1 el aldı. Sen ihalenin üstüne çıktın: +8. Diğerleri aldıkları kadar: +2, +2, +1.
- 2. el: İhale Sağ, 6. Sağ 5 el aldı, Sen 3, Karşı 4, Sol 1. Sağ battı: aldığı 5 el sayılmaz, −6 yazar. Diğerleri +3, +4, +1.
- 3. el: Herkes pas geçti, ihale zorunlu olarak dağıtan Sol’a 4’ten kaldı. Sol 4, Sen 3, Sağ 3, Karşı 3 el aldı. Sol tam tutturdu: +4. Diğerleri +3’er.
| El | İhale | Sen | Sağ | Karşı | Sol |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Sen 7 | +8 | +2 | +2 | +1 |
| 2 | Sağ 6 | +3 | −6 | +4 | +1 |
| 3 | Sol 4 | +3 | +3 | +3 | +4 |
| Toplam | 14 | −1 | 9 | 6 |
Sağ, ikinci elde bir el eksik kaldığı için maçta en geriye düştü. Bataktaki en pahalı hata budur: 6 deyip 5 almak, 5 deyip 5 almaktan tam 11 puan kötüdür (−6’ya karşı +5).
İhale kaç demeli? Puanın matematiği
Puan tablosunun yapısı ihale verirken neye dikkat edeceğini de söyler.
Fazla söylemek pahalıdır. Elinde 6 el gördüğün bir dağıtımda 6 dersen ve 6 alırsan +6 yazarsın. 7 dersen ve yine 6 alırsan −7 yazarsın. Tek bir el fazla söz, aynı kartlarla 13 puanlık fark açar.
Az söylemenin puan bedeli yoktur. 5 deyip 7 el alan +7 yazar, yani fazla aldığın eller boşa gitmez. Az söylemenin bedeli başka yerdedir: ihaleyi başkası alır, kozu o seçer ve ilk eli o açar.
Savunmanın hedefi sayıyla bellidir. İhale sahibini batırmak için diğer üç oyuncunun birlikte 14 − ihale kadar el alması gerekir:
| İhale | İhale sahibi en fazla | Batırmak için savunmanın toplamı |
|---|---|---|
| 4 | 3 el | 10 el |
| 5 | 4 el | 9 el |
| 6 | 5 el | 8 el |
| 7 | 6 el | 7 el |
| 8 | 7 el | 6 el |
| 9 | 8 el | 5 el |
Savunmadayken aldığın her el ayrıca +1 yazılır; ihale sahibini batırmak buna bir de onun eksisini ekler.
Bir örnekle: Sağ 8 ile ihaleyi aldı. Elin sonunda Sen 3, Karşı 2, Sol 1 el almış olsun. Savunmanın toplamı 6, tablodaki sayıya ulaştı; Sağ en fazla 13 − 6 = 7 el alabildi ve battı. Satırlar şöyle yazılır: Sağ −8, Sen +3, Karşı +2, Sol +1. Savunmada elin ortasında “kaç el daha lazım” diye saymak, hangi eli kesmeye değer olduğunu da gösterir: hedefe ulaştıktan sonra aldığın her el yine +1’dir ama artık ihaleyi değiştirmez.
Hangi kartı atacağın el sayısını değiştirir
İhaleyi sayarken kart atma zorunluluklarını hesaba katmak gerekir. Batakta açılan renge uymak, yerdeki en büyük kartı geçebiliyorsan geçmek ve rengin yoksa kozlamak zorunludur.
Örnekte yerde kupa valesi var, elinde kupa 3, kupa kız ve sinek ası duruyor. Kupa rengine uymak zorundasın ve valeyi geçebildiğin için kızı atmak zorundasın; kupa 3’ü atıp kızı saklayamazsın. Ele daha önce koz düşmüş olsaydı renge uymak yeterdi ve kupa 3’ü atabilirdin. Sinek ası ise bu elde hiç oynanamaz.
Bu kural yüzünden kız ve papaz gibi kartlar elden beklediğinden erken çıkar. İhaleyi sayarken “kızı sonraya saklarım” diye hesaplama; yükseltme zorunluluğu çoğu zaman o kartı küçük bir elde harcatır.
Eşli batak ve koz maçada puanlama
Aynı kart kurallarıyla oynanan iki türde puan farklı yazılır:
| İhaleli batak | Eşli batak | Koz maça | |
|---|---|---|---|
| En düşük ihale | 4 | 7 (takımın toplamı) | İhale yok |
| Tutturan | Aldığı el kadar | Takımın aldığı el kadar | |
| Batan | İhale kadar eksi | Takım ihale kadar eksi | Kimse batmaz |
| Diğerleri | El başına +1 | Savunan takım el başına +1 | Herkes el başına +1 |
Eşli batak’ta senin ve karşındaki eşinin elleri tek hesaba yazılır; 9 diyen takım 8 el alırsa −9 yazar. En düşük ihale 7 olduğu için batan bir ihale en az 7 puan götürür. Koz maça’da ise ihale ve batma yoktur: koz her elde maçadır ve herkes aldığı el kadar yazar, bir elde dağıtılan 13 puan dört oyuncu arasında paylaşılır.
Çiz, gömme ve masadan masaya değişenler
“Batakta çiz ne demek” ve “gömmeli batak puanlama” sık aranıyor. Çiz, bazı masaların batağa eklediği bir ev kuralıdır ve nasıl uygulandığı masadan masaya değişir; gömme de bazı masalarda eklenen ve masaya göre değişen bir kuraldır. Bu sitedeki batak, eşli batak ve koz maçada çiz de gömme de yoktur; puan yalnızca yukarıdaki tablolara göre yazılır. Üç ve iki kişilik batak da masadan masaya farklı oynandığı için burada yok; buradaki batak dört kişiliktir.
Sık yapılan puan hataları
- Batana aldığı elleri yazmak. Batan oyuncunun satırına yalnızca ihalesinin eksisi girer.
- Tutturana yalnızca ihalesini yazmak. 6 deyip 8 alan +8 yazar, +6 değil.
- Savunmanın ellerini atlamak. İhaleyi almayan üç oyuncu da her elde puan yazar.
- Satırı kontrol etmemek. İhale tutturulduysa o eldeki dört puanın toplamı 13 eder. Toplam 13 değilse ya biri eksik yazılmıştır ya da ihale aslında batmıştır.
Bu sitedeki batakta puanı oyun yazar
Batak oyna sayfasındaki oyunda ihale sahibinin rozetinde aldığı el ihaleye karşı sayılır (“3 / 6” gibi) ve her elin sonunda koltukların aldığı el, o elin puanı ve maç toplamı bir tabloda çıkar. Maç varsayılan olarak 10 el sürer, üstteki El sayısı ile 5’e indirebilirsin; sonunda en yüksek toplam kazanır, birinciler eşitse galibiyeti paylaşırlar. Oyun yalnızca kurala uygun kartları seçtirdiği için yukarıdaki kupa kız örneğinde kupa 3’e dokunamazsın.
Başka bir kart oyununda kâğıtların puanını saymak istersen hangi kartın kaç puan ettiğini pişti puanları rehberinde bulabilirsin.
Sık sorulan sorular
Batak puanlama nasıl yapılır?
İhaleyi alan oyuncu ihalesini tutturursa aldığı el kadar artı, tutturamazsa ihalesi kadar eksi yazar. Diğer üç oyuncu ihaleden bağımsız olarak aldıkları her el için 1 puan yazar.
Batakta ihale kime kalır?
En yüksek ihaleyi verene. Diğer üç oyuncu pas dediğinde ayakta kalan ihaleyi alır; ilk üç oyuncu hiç ihale vermeden pas geçerse dağıtan pas diyemez ve en az 4 ile almak zorundadır.
İhaleden fazla el alırsam ne olur?
Fazla eller de puana yazılır. 6 ihale verip 8 el alan oyuncu +8 yazar; bu sitedeki batakta fazla el için ceza yoktur.
Batakta ihale en az kaç olur?
Tek başına oynanan ihaleli batakta en düşük ihale 4, en yüksek 13'tür. Eşli batakta ihale takımın toplam elini söylediği için en az 7'den başlar.
Batakta çiz ne demek?
Çiz, bazı masaların batağa eklediği bir ev kuralıdır ve anlamı masadan masaya değişir. Bu sitedeki batak, eşli batak ve koz maçada çiz kuralı yoktur.